İçeriğe geç
21 Kasım 2026 CumartesiMuhabir.App haber ağı üyesi
Gündem

Çin'de fırtınaların 405 bin yıllık düzeni kaya kayıtlarında bulundu

Ekip, Siçuan Havzası'ndaki 24 milyon yıllık jeolojik kayıtta fırtına izlerinin döngüsel biçimde yoğunlaştığını saptadı.

Çin'deki kaya izleri, fırtınalarda 405 bin yıllık döngüyü gösterdi

Çin Petrol Arama ve Geliştirme Araştırma Enstitüsü'nden Shuyuan Shi liderliğindeki ekip, Çin'deki Siçuan Havzası'nda bulunan kaya katmanlarını inceleyerek şiddetli fırtınaların yaklaşık 405 bin yıllık döngülerle artıp azaldığını belirledi.

Araştırmacılar, yarım milyar yıl öncesine uzanan antik bir tropikal denizin kalıntılarını barındıran havzada yaklaşık 24 milyon yıllık jeolojik kaydı yeniden oluşturdu. Tortul kayaç desenleri, siklostratigrafi tekniği ve kimyasal verilerle değerlendirildi.

Kayıtlarda, her biri yaklaşık 405 bin yıl süren 59 döngü tespit edildi. Şiddetli fırtınaların oluşturduğu dalga ve akıntıların deniz tabanında biriktirdiği tortul katmanlardaki fırtına izleri, bu döngülerin zirve dönemlerinde yoğunlaştı.

Bu periyot, Dünya'nın yörüngesinde görülen ve Milankoviç döngüleri olarak bilinen değişimlerle örtüşüyor. Dünya yörüngesinin basıklık derecesi, başta Venüs ve Jüpiter olmak üzere diğer gezegenlerin kütle çekim etkisiyle zaman içinde değişiyor.

Araştırmacılar, Kambriyen döneminin sıcak ikliminde yörüngedeki değişimlerin tropikal okyanusların ısınmasını ve denizle atmosfer arasındaki enerji alışverişini artırarak daha güçlü fırtınalara zemin hazırlamış olabileceğini değerlendiriyor.

Ekip, fırtına etkinliği ile yörünge döngüleri arasındaki bağlantının kesinleşmediğini belirtiyor. Deniz seviyesindeki değişimler, tortu birikim koşulları ve kayaçların korunma biçimi de kayıtlardaki desenleri etkilemiş olabilir.

Kambriyen döneminin iklim koşulları günümüzden farklı olduğu için, aynı 405 bin yıllık fırtına döngüsünün bugün de benzer biçimde işleyip işlemediği belirsizliğini koruyor.

 
Yazı İşleri Muhabir.App platformu üyesidir.