Antalya’da COP31: Türkiye’den iklim çağrısı

Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı BM İklim Zirvesi COP31, Antalya’da 197 egemen devletin yanı sıra Avrupa Birliği’nin katılımıyla düzenlenecek. Türkiye, zirveyle yeşil dönüşüme liderlik etmeyi ve küresel iklim geleceği için iş birliği çağrısı yapmayı hedefliyor.

Atmosferde sera gazlarının birikmesiyle hızlanan küresel ısınma; buzulların erimesi, deniz seviyesinin yükselmesi, kuraklık ve aşırı hava olayları gibi birbirini tetikleyen sonuçlara yol açıyor. Bilim insanları, dünyanın tarihteki altıncı büyük kitlesel yok oluş sürecinin eşiğinde olduğu ve binlerce türün yüzyıl sonunu göremeyebileceği uyarısında bulunuyor.

Kuzey Kutbu, Grönland ve Antarktika’daki buz örtülerinin erimesi deniz seviyesini yükseltirken, kıyı bölgeleri ve adalar için su altında kalma tehlikesini artırıyor. Deniz suyunun nehir ağızlarından içeri ilerlemesi tatlı su kaynaklarını ve kıyı tarım topraklarını tuzlandırabiliyor; okyanusların asitlenmesi de mercanları ve deniz besin zincirini etkiliyor.

Artan sıcaklık ve değişen yağış düzeni, Akdeniz gibi hassas bölgelerde kuraklığı ve çölleşme riskini artırıyor. Uzun süren kuraklıkların ardından görülebilen aşırı yağışlar sel ve taşkınlara zemin hazırlarken, sıcak ve kurak dönemler orman yangınlarını kolaylaştırıyor; yanan ormanlardan atmosfere salınan karbon da ısınmayı besliyor.

İklim değişikliği ekosistemleri ve türlerin yaşam alanlarını da tehdit ediyor. İsviçre’deki buzulların hacmi yalnızca son 5 yılda yaklaşık yüzde 20 azalırken, buzul kaybı iklim krizinin hızını gösteren örneklerden biri olarak öne çıkıyor.

Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi NOAA verilerine göre küresel ortalama sıcaklık, 1901–2000 dönemindeki 13,9 °C seviyesinden 2001–2025 döneminde 14,6 °C’ye yükseldi. Kaynakta bu artış 25 yılda 0,7 °C olarak aktarılıyor; veriler iklim krizine karşı hızlı önlem alınması gerektiğine işaret ediyor.