İki Türk bilim kadınının araştırmaları farklı alanlarda sürüyor
Yale’deki Gizem Nur Şahin embriyolarda genetik bozuklukları düzeltmeyi, Sude Yıldırım da pankreas kanserinin erken teşhis ve tedavisini araştırıyor.
34 yaşındaki Gizem Nur Şahin ile 23 yaşındaki Sude Yıldırım, araştırmalarını bu yıl beşincisi düzenlenen Tüp Bebek ve İnfertilite Derneği (TÜBİD) Kongresi’nde paylaştı. Şahin genetik hastalıkların önlenmesine, Yıldırım ise pankreas kanserine yönelik çalışmalar yürütüyor.
İstanbul Üniversitesi Moleküler Tıp mezunu olan Şahin, Üreme Biyolojisi alanında yüksek lisansını, Üreme Tıbbı alanında doktorasını tamamladı. 2022’de Yale Üniversitesi’nden davet alan Şahin, Tüp Bebek ve Üreme Sağlığı Bölüm Başkanı Prof. Dr. Emre Seli’nin laboratuvarında çalışmaya başladı.
Şahin, insan embriyosunun kök hücrelerinde CRISPR gen düzenleme sistemi üzerine çalışıyor. “Bul ve değiştir sistemi” olarak tanımladığı yöntemi genetik bozukluğu bulunan embriyoları hücresel düzeyde iyileştirmek için araştırdıklarını belirten Şahin, yöntemin üreme tıbbına uyarlanmasını amaçladıklarını söyledi.
Şahin’in aktardığına göre, mevcut uygulamada PGT (genetik tarama) ile sağlıklı embriyo seçiliyor; ancak bazı durumlarda annede sağlıklı embriyo bulunmayabiliyor. CRISPR ile embriyoyu düzeltip sağlıklı hâle getirmeyi hedefleyen çalışma henüz araştırma aşamasında ve etik kurallar çerçevesinde yürütülüyor. Şahin, sistemi 2012’de tanıtan ekibin 2020’de Nobel Ödülü aldığını da belirtti.
Bilim çalışmalarına lise ikinci sınıfta başlayan Sude Yıldırım, hazırladığı projeyle TÜBİTAK Türkiye ikincisi oldu. Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü’nden mezun olan, Yale Üniversitesi’nde staj yapan Yıldırım, Münih Teknik Üniversitesi’nde yüksek lisans eğitimine devam ediyor ve Harvard’da okumaya hak kazandı. Araştırmacının odak noktası, erken teşhis ve tedaviye yönelik moleküler çalışmalar yürüttüğü pankreas kanseri.
