Türkiye diyabetli yetişkin sayısında Avrupa Bölgesi’nde ilk sırada
2025 Diyabet Atlası’na göre Türkiye’de yetişkinlerde diyabet sıklığı yüzde 16,5. Diyabetli kişilerin yaklaşık 4,37 milyonu henüz tanı almadı.

Uluslararası Diyabet Federasyonu’nun 2025’te yayımladığı 11. Diyabet Atlası’na göre Türkiye, Avrupa Bölgesi’nde diyabetli yetişkin sayısının en yüksek olduğu ülke. Yetişkin nüfusta diyabet görülme sıklığı yüzde 16,5’e ulaşırken, diyabetle yaşayan yaklaşık 9,6 milyon kişinin yüzde 45,5’i, yani yaklaşık 4,37 milyonu henüz tanı almadı.
Türk Böbrek Vakfı Başkanı Timur Erk, milyonlarca kişinin hastalığını bilmeden yaşadığına dikkat çekerek “Erken davranan böbreğini korur, geç kalan geri dönüşü olmayan kayıpla karşılaşır” dedi. Erk, böbrek hastalıklarının kişi kendini iyi hissederken de ilerleyebildiğini belirterek düzenli kontrollerin günlük yaşamın parçası olması gerektiğini söyledi.
Erken davranan böbreğini korur, geç kalan geri dönüşü olmayan kayıpla karşılaşır
Diyabet, kan şekeri yüksekliğinin yanı sıra kalp, göz, sinir sistemi ve böbrekleri de etkileyebiliyor. Uluslararası Nefroloji Derneği verilerine göre dünyada 20 yaş ve üzerindeki yaklaşık 850 milyon yetişkin kronik böbrek hastalığıyla yaşıyor; hastalığın yetişkin nüfustaki görülme sıklığı yüzde 14,2’ye ulaşıyor ve yılda yaklaşık 1,48 milyon kişi bu nedenle hayatını kaybediyor.
Kontrol altında tutulmayan yüksek kan şekeri böbreklerdeki damarlara zarar vererek kanı süzme işlevini bozabiliyor. Hasar ilerlediğinde diyaliz veya böbrek nakli ihtiyacı doğabiliyor; ancak diyabete bağlı böbrek hasarı başlangıçta belirti vermeyebiliyor.
İdrarda albümin adı verilen proteinin görülmesi erken işaretlerden biri kabul ediliyor. Böbreklerin süzme kapasitesi ise kandaki kreatinin değerinden hesaplanan eGFR ile değerlendiriliyor; bu nedenle diyabetli kişilerin böbrek fonksiyonlarını da düzenli takip ettirmesi gerekiyor.
Diyabetle yaşayanlara kan şekerini hekimlerinin belirlediği hedeflere göre izlemeleri, tansiyon kontrolünü aksatmamaları, dengeli ve kişiye uygun beslenmeleri, düzenli fiziksel aktivite yapmaları ve tütün ürünlerinden uzak durmaları öneriliyor. İlaçların hekim önerisi olmadan bırakılmaması veya değiştirilmemesi de vurgulanıyor; İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emre Durcan, bu yılın Dünya Diyabet Günü temasının “Diyabette erken davranmak” olduğunu hatırlattı.




