Atık PET şişeler asfalt karışımında taşın yerini aldı
İran'da geliştirilen karışımda PET granülleri asfalt bitümü eklenmeden önce taşlarla karıştırılıyor. Laboratuvar testlerinde çatlak direnci yüzde 295 artış gösterdi.

İran Bilim ve Teknoloji Üniversitesi ile Hayyam Üniversitesi araştırmacıları, öğütülmüş PET şişelerin bir bölümünü taş agreganın yerine kullanarak yeni bir asfalt karışımı geliştirdi. Scientific Reports'ta yayımlanan araştırmada, karışımın laboratuvar testlerinde geleneksel asfalta göre çatlaklara yüzde 295 daha dirençli olduğu bildirildi.
Yöntemde atık PET şişeler, 4,75 ile 12,5 milimetre boyutlarında köşeli granüllere dönüştürülüyor. “Kuru yöntem” olarak adlandırılan süreçte granüller, asfalt bitümü eklenmeden önce taşlarla karıştırılıyor.
Araştırmacılar, taşın yüzde 16'sının PET ile değiştirilmesiyle standart asfaltın 16.380 yük döngüsünde kırıldığı testte plastik katkılı karışımın 64.763 döngüye dayandığını belirtti. Bu sonuç, karışımın kullanım ömrünün geleneksel asfalta göre neredeyse dört katına çıkabileceğine işaret ediyor.
Yüzde 18 plastik içeren karışımda ağır yüklerin yol yüzeyinde oluşturduğu deformasyon yüzde 57 azalırken, yağmur suyuna karşı koruma yüzde 7 yükseldi. Araştırmacıların hesabına göre, bir kilometrelik yol yapımında kullanılan 12.500 ton agreganın yüzde 10'unun plastikle değiştirilmesi kilometre başına 630 ton PET şişenin geri kazanılmasını ve çöp sahalarında 18.900 metreküp alan tasarrufunu sağlayabilir.
Yöntem için yeni fabrika yatırımı ya da yol yapım makinelerinde değişiklik gerekmiyor. PET'in yaklaşık 250 °C'de erimesi ve asfaltın daha düşük sıcaklıklarda hazırlanması sayesinde granüllerin üretim sırasında formunu koruduğu belirtiliyor.
Araştırmada, 5 °C'de PET'in sertleşerek doğal taştan daha kırılgan hale geldiği gözlendi; bu nedenle karışımın sert kışların yaşandığı bölgeler için uygun olmayabileceği kaydedildi. Deneysel aşamadaki teknoloji için gerçek trafik, güneş ışığı ve şiddetli yağış koşullarında testler yapılması; ayrıca üretim maliyetleri ve lastik sürtünmesinden kaynaklanabilecek mikroplastik salımının incelenmesi gerekiyor.




